• ROUSSOS
  • ΑΚΟΥΣΤΙΚΑ
  • ΛΑΜΠΡΑΚΟΣ
  • ΛΕΩΝΙΑ

  • DR. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΛΑΛΕΝΗΣ
  • ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΦΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΣ
  • ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΗΛ. ΓΚΙΖΗΣ
  • ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Δ. ΚΟΦΙΝΑΚΟΣ
  • ΘΕΟΔΩΡΟΣ Κ. ΣΑΜΠΑΤΑΚΑΚΗΣ
  • ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΕΓΓΛΕΖΟΥ
  • ΙΩΣΗΦ ΚΟΥΤΑΓΙΑΡ
  • ΣΠΥΡΟΣ ΧΑΡΙΤΟΣ

Επιστημονικές αναλύσεις για αιτίες και προστασία της υγείας

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ

 Η καλοκαιρινή περίοδος είναι μια εποχή όπου τα μάτια μας υπόκεινται στην επίδραση πολλών περιβαλλοντικών παραγόντων, οι οποίοι τα επηρεάζουν σε διαφορετικό βαθμό. Η επίδραση αυτών των παραγόντων εξαρτάται από τη φυσική κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι οφθαλμοί, την ηλικία, το επάγγελμα, τα συστηματικά νοσήματα που μπορεί να έχει ένας ασθενής, καθώς και τα ιδιαίτερα νοσήματα που αφορούν τους ίδιους τους οφθαλμούς. Καλό λοιπόν είναι να γνωρίζουμε τι πρέπει να προσέχουμε, προκειμένου να προφυλάσσουμε το πολύτιμο αγαθό της όρασής μας.

lalenis1

Ο κυριότερος βλαπτικός παράγοντας αυτή την εποχή είναι αναμφισβήτητα η υπεριώδης ακτινοβολία, που ειδικά στη χώρα μας είναι ιδιαίτερα έντονη κατά μεγάλο χρονικό διάστημα του έτους. Η αθροιστική έκθεση σε αυτή μπορεί να προκαλέσει βλάβες σε πολλές από τις δομές του οφθαλμού. Συγκεκριμένα, αποτελεί την αιτία ανάπτυξης δύο πολύ συχνών καταστάσεων που αντιμετωπίζουμε: του στεάτιου και του πτερυγίου. Οι δύο αυτές βλάβες αποτελούν εκφυλιστικές αλλοιώσεις του επιπεφυκότα, μιας λεπτής μεμβράνης που καλύπτει εξωτερικά τον σκληρό χιτώνα (λευκό) του ματιού.

Τα στεάτια είναι μικρά μορφώματα κιτρινωπού χρώματος επάνω στο λευκό του ματιού, ενώ τα πτερύγια είναι μορφώματα τριγωνικού σχήματος, λευκού ή ρόζ χρώματος με αιμοφόρα αγγεία επάνω τους.

Συχνά, όταν αυτές οι βλάβες φλεγμαίνουν δημιουργείται έντονο αίσθημα δυσανεξίας, καψίματος και υπεραιμίας (κοκκίνισμα) του ματιού, οπότε και παρεμβαίνουμε θεραπευτικά, αρχικά με τη χορήγηση τεχνητών δακρύων. Ειδικά για την περίπτωση του πτερυγίου η σταδιακή αύξηση του μεγέθους του μπορεί να οδηγήσει σε διαταραχή της όρασης λόγω της τάσης του να επεκτείνεται και να καταλαμβάνει τον διαυγή χιτώνα του ματιού (κερατοειδής χιτώνας), οπότε και χρειάζεται η χειρουργική εξαίρεσή του.

ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗΣ: ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΣΥΧΝΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΤΟΥ ΜΑΤΙΟΥ

Η χρόνια έκθεση στον ήλιο ενοχοποιείται επίσης για την εμφάνιση του καταρράκτη, μια από τις πιο συχνές βλάβες των ματιών. Ο καταρράκτης σχετίζεται με την προοδευτική θόλωση του φακού των οφθαλμών, γεγονός που ελαττώνει σταδιακά την όραση του ασθενούς. Αν και η αύξηση της ηλικίας θεωρείται το πιο συχνό αίτιο καταρράκτη, υπάρχει ένα πλήθος από άλλους παράγοντες που τον προκαλούν, μεταξύ των οποίων είναι σαφώς και η υπεριώδης ακτινοβολία. Χαρακτηριστικό είναι ότι άνθρωποι που εκτίθενται πολλά χρόνια στον ήλιο λόγω επαγγέλματος, όπως οι αλιείς και οι αγρότες, εμφανίζουν σε μεγάλο ποσοστό καταρράκτη.

Η υπεριώδης ακτινοβολία κρύβει κινδύνους και για τα βλέφαρά μας, καθώς αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου του δέρματος των βλεφάρων. Το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα αποτελεί με διαφορά τον συχνότερο τύπο κακοήθους όγκου των βλεφάρων. Λιγότερο συχνό, αλλά πιο επιθετικό είναι το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα και ακολουθούν σπανιότερες μορφές. Εμφανίζονται τυπικά σε πιο ηλικιωμένους, σε ανθρώπους με ανοικτόχρωμο δέρμα και με ιστορικό χρόνιας έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία.

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε, ότι οι όγκοι αυτοί των βλεφάρων εμφανίζονται ως οζίδια ή εξογκώματα επάνω ή γύρω από τα βλέφαρα, μεγαλώνουν αργά και σε ορισμένες περιπτώσεις δημιουργούν τοπικά έλκη, μικρές δηλαδή πληγές. Ειδική αναφορά αξίζει το μελάνωμα των βλεφάρων, το οποίο αν και σπάνιο είναι ιδιαίτερα επιθετικό και έχει συνήθως χαρακτηριστική όψη σκουρόχρωμου έως μαύρου οζίδιου επάνω στα βλέφαρα, το οποίο κινητοποιεί την προσοχή του ασθενούς.

Ένα ακόμη στοιχείο που αξίζει προσοχής είναι η διαπίστωση της τοπικής απώλειας ή της παραμόρφωσης των βλεφαρίδων. Τέλος θα πρέπει να αναφερθεί, ότι η χρόνια έκθεση στον ήλιο αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα ανάπτυξης άλλων δύο σπάνιων τύπων κακοήθειας στον οφθαλμό:

α) Του μελανώματος του επιπεφυκότα (της λεπτής μεμβράνης που καλύπτει εξωτερικά το λευκό του ματιού) και

β) του μελανώματος της ίριδας (του χρωματιστού διαφράγματος που δίνει στον καθένα μας το χαρακτηριστικό χρώμα των ματιών).

Αυτοί οι δύο όγκοι συνήθως αναπτύσσονται σε προϋπάρχοντες σπίλους (ελιές) που έχουν οι ασθενείς για πολλά χρόνια επάνω στον επιπεφυκότα του ματιού, ή επάνω στην ίριδα αντίστοιχα.

Για το λόγο αυτό πρέπει να είναι ευαισθητοποιημένοι και να μην παραλείπουν τον τακτικό έλεγχο αυτών των σπίλων. Σε κάθε περίπτωση επιβάλλεται η επίσκεψη στον Οφθαλμίατρο, εάν οι ίδιοι παρατηρήσουν αλλαγή στο μέγεθος των σπίλων, ή εάν κάποιος αντιληφθεί στην περιοχή των βλεφάρων του κάποια βλάβη με τα χαρακτηριστικά που αναφέρθηκαν παραπάνω.

lalenis2

ΓΙΑΛΙΑ ΗΛΙΟΥ: ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΕΠΙΒΛΑΒΕΙΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

Προκειμένου να προστατέψουμε τα μάτια μας από τις επιβλαβείς συνέπειες της υπεριώδους ακτινοβολίας είναι απαραίτητο τις ώρες που βρισκόμαστε εκτεθειμένοι στον ήλιο να φοράμε γυαλιά ηλίου, τα οποία πρέπει οπωσδήποτε να φέρουν φίλτρα που παρέχουν 100% προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία. Το ίδιο ισχύει και για τα κοινά γυαλιά οράσεως, των οποίων οι φακοί πρέπει να έχουν αντίστοιχα φίλτρα.

Επίσης, καλό είναι να φοράμε καπέλο με ευρύ γείσο.

Ακόμη θυμηθείτε, ότι η συννεφιά δεν απορροφά την υπεριώδη ακτινοβολία, οπότε τα μέτρα προστασίας είναι απαραίτητα και αυτές τις μέρες.

ΞΗΡΟΦΘΑΛΜΙΑ: ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

Ένα άλλο εξαιρετικά συχνό οφθαλμολογικό πρόβλημα που επιτείνεται συνήθως το καλοκαίρι λόγω των υψηλών θερμοκρασιών είναι η ξηροφθαλμία (dry eye), η οποία οφείλεται σε μειωμένη παραγωγή δακρύων ή σε αυξημένη εξάτμισή τους.

Οι αιτίες που την προκαλούν είναι πολλές, όπως η μεγάλη ηλικία, αυτοάνοσα νοσήματα, ο διαβήτης, η βλεφαρίτιδα των οφθαλμών, η χρήση φακών επαφής, διάφορα φάρμακα, η πολύωρη εργασία μπροστά από οθόνες υπολογιστών κ.ά.

Οι ασθενείς με ξηροφθαλμία έχουν χαρακτηριστικά συμπτώματα όπως η αίσθηση καψίματος, ή άμμου μέσα στα μάτια, το κοκκίνισμα των ματιών, ακόμη και παροδική θόλωση στην όραση. Μερικά γενικά μέτρα για την ανακούφιση από τα συμπτώματα είναι οι ασθενείς να αποφεύγουν το εξωτερικό περιβάλλον τις πολύ θερμές ώρες της ημέρας και να προτιμούν δροσερούς χώρους με κατά το δυνατόν περισσότερη υγρασία.

ΚΛΙΜΑΤΙΣΤΙΚΑ- ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ: ΑΙΤΙΕΣ ΞΗΡΟΦΘΑΛΜΙΑΣ

Προσοχή πρέπει να δίδεται με τα κλιματιστικά, καθώς η παρατεταμένη παραμονή σε κλιματιζόμενους χώρους αυξάνει την εξάτμιση των δακρύων και επιτείνει τα συμπτώματα της ξηροφθαλμίας.

Επίσης οι χρήστες οθονών Η/Υ θα πρέπει να έχουν υπόψη τους να ανοιγοκλείνουν περιοδικά τα μάτια τους, όταν κάνουν παρατεταμένη χρήση, καθώς αυτό βοηθάει στην εφύγρανση της εξωτερικής επιφάνειας των ματιών. Σε όλες τις περιπτώσεις εξαιρετικά χρήσιμη και ενδεδειγμένη είναι η χρήση σκευασμάτων τεχνητών δακρύων που ενσταλάζονται στους οφθαλμούς και παρέχουν την απαραίτητη ενυδάτωση.

Άλλες καταστάσεις που μας απασχολούν συχνά την περίοδο του καλοκαιριού είναι οι επιπεφυκίτιδες, ιδιαίτερα οι αλλεργικές και οι ιογενείς. Οι αλλεργικές επιπεφυκίτιδες διακρίνονται σε πολλές μορφές, οι οποίες διαφοροποιούνται ανάλογα με τη χρονική περίοδο έξαρσης των συμπτωμάτων, τα υπεύθυνα αλλεργιογόνα που τις προκαλούν και τις διάφορες ηλικιακές ομάδες στις οποίες εκδηλώνονται. Σε γενικές γραμμές όμως η αλλεργική επιπεφυκίτιδα είναι πάθηση της άνοιξης και του καλοκαιριού. Τα κύρια συμπτώματα είναι ο κνησμός (φαγούρα) στα μάτια και η δακρύρροια (οι ασθενείς αντιλαμβάνονται ότι τα μάτια τους είναι υγρά και τρέχουν δάκρυα). Μπορεί επίσης να υπάρχει ερυθρότητα και οίδημα (πρήξιμο) διαφορετικού βαθμού στην περιοχή του επιπεφυκότα (της λεπτής μεμβράνης που καλύπτει εξωτερικά το λευκό του ματιού). Η ιογενής επιπεφυκίτιδα είναι μια συχνή εξωτερική λοίμωξη των ματιών και οφείλεται κατά κύριο λόγο στους αδενοϊούς. Η διασπορά της γίνεται συνήθως σε χώρους συγχρωτισμού (πχ. χώροι εργασίας, σχολεία, κολυμβητικές πισίνες κλπ.). Η μόλυνση επισυμβαίνει γενικά μέσω αναπνευστικών ή οφθαλμικών εκκρίσεων άμεσα ή έμμεσα, όπως για παράδειγμα με τη χρήση μολυσμένων πετσετών. Για το λόγο αυτό είναι λοιπόν απαραίτητο να τηρούναι τα ατομικά μέτρα υγιεινής. Προσβάλλεται αρχικά το ένα μάτι και μερικές μέρες αργότερα και το άλλο. Τα συμπτώματα της ιογενούς επιπεφυκίτιδας περιλαμβάνουν ερυθρότητα, κνησμό ή αίσθημα καψίματος του οφθαλμού, δακρύρροια και ήπιο έως σοβαρό οίδημα των βλεφάρων.

Σε περίπτωση εκδήλωσης τέτοιων συμπτωμάτων η ενστάλαξη τεχνητών δακρύων είναι μια προσωρινή λύση για την ανακούφιση του ασθενή, ωστόσο, είναι απαραίτητη η επίσκεψη στον Οφθαλμίατρο, προκειμένου να διαγνωστεί η μορφή της επιπεφυκίτιδας και να χορηγηθεί η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή και αντίστοιχες οδηγίες.

 

Dr. Γεώργιος Κ. Λαλένης MD, PhD

Χειρουργός Οφθαλμίατρος

Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών

 

(Ιατρείο: Πελοπίδα 11 & Θηβών, Περιστέρι

τηλ. 210 5738205 – 210 5776300)

 

(ΙΟΥΛΙΟΣ 2021)

  • LAKIOTIS
  • EKDILWSEIS
  • WIFI

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

  • ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΚΗΣ