Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ, ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ

 Ο θυρεοειδής αδένας είναι ένας από τους πιο σημαντικούς αδένες του ενδοκρινικού μας συστήματος, ο οποίος παράγει ορμόνες (Τ3, Τ4, καλσιτονίνη), που ρυθμίζουν μεταξύ άλλων το μεταβολισμό, την καρδιακή λειτουργία, τη σωματική ανάπτυξη, την ποιότητα και την πυκνότητα των οστών.

 Η παθολογία του θυρεοειδούς αδένα περιλαμβάνει:

1) Ανωμαλίες ανάπτυξης του θυρεοειδούς.

2) Παθήσεις που προκαλούν υπερθυρεοειδισμό (υπερβολική παραγωγή ορμονών), που εκδηλώνεται με ποικιλία συμπτωμάτων όπως: ταχυκαρδία, αϋπνία, αίσθημα κόπωσης, αδυναμία συγκέντρωσης,ευερεθιστότητα ή συναισθηματική αστάθεια, απώλεια βάρους, τρόμος άκρων χειρών, δυσανεξία στη ζέστη, διαταραχές περιόδου, οστεοπόρωση κ.ά.

3) Παθήσεις που προκαλούν υποθυρεοειδισμό (ανεπαρκή παραγωγή ορμονών), που συνήθως εκδηλώνεται με συμπτώματα όπως κόπωση, αδυναμία, αύξηση σωματικού βάρους, δυσανεξία στο κρύο, πόνοι στις αρθρώσεις, δυσκοιλιότητα, κατάθλιψη, ξηρότητα δέρματος, τριχόπτωση, διαταραχές περιόδου, αρτηριακή υπέρταση.

 Ειδικότερα στα παιδιά η υπολειτουργία του θυρεοειδούς μπορεί να εκδηλωθεί ως αδυναμία συγκέντρωσης, μαθησιακή δυσκολία, κοντό ανάστημα, καθυστερημένη εφηβεία.

 Ο υποθυρεοειδισμός είναι πολύ πιο συχνός στις γυναίκες. Ο υποκλινικός υποθυρεοειδισμός αποτελεί μια ήπια αλλά, πολύ πιο συχνή μορφή υποθυρεοειδισμού (10 - 20% των γυναικών πάνω από 50 ετών) και συνήθως είναι ασυμπτωματικός. Σε ορισμένες περιπτώσεις εκδηλώνεται μόνο με υπερχοληστερολαιμία.

4) Θυρεοειδίτιδες είτε με τη μορφή της χρόνιας φλεγμονής (θυρεοειδίτιδα Hashimoto) είτε ως φλεγμονή σε ειδικές ομάδες πληθυσμού π.χ. γυναίκες μετά τον τοκετό, ασθενείς σε αγωγή με ορισμένα καρδιολογικά φάρμακα κ.ά.

6) Όζοι του θυρεοειδούς δηλαδή μικρά ογκίδια που στην πλειονότητά τους είναι καλοήθη όμως, σε ένα ποσοστό 5 - 15% πρόκειται για καρκινώματα, τα οποία αν αντιμετωπιστούν έγκαιρα έχουν σχετικά καλή πρόγνωση. Είναι πολύ συχνοί στο γενικό πληθυσμό (στο 50% των ατόμων που υποβάλλονται σε υπερηχογραφικό έλεγχο θυρεοειδούς) και η συχνότητά τους αυξάνεται με την ηλικία.

 5) Καρκίνο του θυρεοειδούς.

 Σε ορισμένες από τις παραπάνω παθήσεις αυξάνεται το μέγεθος του αδένα, οπότε μιλάμε για βρογχοκήλη. Η διόγκωση του θυρεοειδούς -όπως και οι περισσότερες θυρεοειδοπάθειες- είναι συχνότερη στις γυναίκες και επιδεινώνεται σε περιόδους σημαντικών ορμονικών αλλαγών, όπως η εφηβεία, η εμμηνόπαυση, η εγκυμοσύνη.

ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

 Ο υπερθυρεοειδισμός εμφανίζεται στο 0,2% των κυήσεων. Αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα έχει δυσμενείς επιπτώσεις στη μητέρα (π.χ. προεκλαμψία, αρρυθμίες) και στο έμβρυο (π.χ. αναστολή της ανάπτυξης του εμβρύου, πρόωρος τοκετός).

 Ο υποθυρεοειδισμός εμφανίζεται συχνότερα (περίπου στο 2,5% των κυήσεων). Η μη αντιμετώπισή του συνδυάζεται με προεκλαμψία, ενδομήτριο θάνατο, νεογνά χαμηλού σωματικού βάρους, μειωμένη νευροφυσιολογική ανάπτυξη του παιδιού κ.α.

 Γι΄ αυτό το λόγο επιβάλλεται ο έλεγχος της θυρεοειδικής λειτουργίας (στο πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης) σε όλες τις γυναίκες με παράγοντες κινδύνου για υποθυρεοειδισμό π.χ. θετικό ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό για θυρεοειδοπάθεια, παρουσία θετικών αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων, ιστορικό αποβολών κ.ά.

 Περίπου το 10% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας έχουν θετικά αντιθυρεοειδικά αντισώματα, τα οποία ενοχοποιούνται για κάποιες περιπτώσεις υπογονιμότητας και προδιαθέτουν σε εμφάνιση θυρεοειδίτιδας μετά τον τοκετό σε ένα ποσοστό περίπου 50%.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

Οι βασικές εξετάσεις για τον έλεγχο του θυρεοειδούς είναι :

-Κλινική εξέταση από Ενδοκρινολόγο.

-Αιματολογικές εξετάσεις (μέτρηση των επιπέδων των θυρεοειδικών ορμονών και των αντισωμάτων στο αίμα)

-Υπερηχογράφημα θυρεοειδούς (μέγεθος θυρεοειδή, παρουσία όζων).

 Συμπερασματικά, θα λέγαμε ότι παρά το μικρό του μέγεθος, ο θυρεοειδής αδένας μέσω των ορμονών που παράγει, αποτελεί σημαντικό ρυθμιστή πληθώρας λειτουργιών στον ανθρώπινο οργανισμό (καρδιακή λειτουργία, σωματική ανάπτυξη των παιδιών, ρύθμιση του μεταβολισμού κ.ά.). Η πρόοδος στην Ιατρική τα τελευταία χρόνια (χρήση υπερήχων, μέτρηση ορμονών με μεγάλη ακρίβεια) μας παρέχει πλέον τη δυνατότητα της πρώιμης ανίχνευσης πιθανής δυσλειτουργίας του αδένα και της έγκαιρης θεραπευτικής της αντιμετώπισης.

Παναγιώτα Αν. Δριμάλα

Ενδοκρινολόγος - Διαβητολόγος

Επιστημονικός συνεργάτης Ιατρικού Κέντρου Αθηνών

(Κλινική Περιστερίου)- Τηλ: 210 5799000 / 6944 740774