Παρέμβαση του αντιπεριφερειάρχη κ. Κων. Παπαντωνίου, στο Περιφερειακό Συμβούλιο, για την τροποποίηση του Νόμου «Καλλικράτη»

Την επικείμενη τροποποίηση του νόμου «Καλλικράτη», ώστε να διορθωθούν οι διαρθρωτικές ατέλειές του, συζήτησε το Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής, στη συνεδρίασή του της 4.9.2012.

Στην πιο πάνω Συνεδρίαση έκανε παρέμβαση και ο αντιπεριφερειάρχης Δυτικής Αθήνας κ. Κώστας Παπαντωνίου, ο οποίος είπε τα εξής:

«Η μεταρρύθμιση του «Καλλικράτη» σχεδιάστηκε ως μια σημαντική θεσμική αλλαγή για τη χώρα με κεντρικούς στόχους την αποκέντρωση, τη διαφάνεια, την αναβάθμιση των υπηρεσιών, την εξυπηρέτηση του πολίτη, την περιφερειακή ανάπτυξη. Aποτέλεσε βαθιά τομή στον αυτοδιοικητικό χάρτη της χώρας, σε μια προσπάθεια να μετατοπίσει το βάρος από το κεντρικό κράτος στην Τοπική Αυτοδιοίκηση α΄και β΄ βαθμού. Σχέδια, όμως, που κινδυνεύουν να χαθούν στα γρανάζια της γραφειοκρατίας, αν δεν προχωρήσουμε σε διορθωτικές αλλαγές των αδυναμιών που εντοπίζουμε.

Η πρόσφατη ψήφιση του «Καλλικράτη 2» άφησε ερωτήματα σχετικά με το εύρος των αλλαγών που προώθησε. Εξακολουθούμε να μιλάμε ακόμα για υποχρηματοδότηση, για ελλειμματική αποκέντρωση, για επικάλυψη αρμοδιοτήτων σε όλα τα επίπεδα, για επέκταση της γραφειοκρατίας.

Βασικό αίτημα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης α΄και β΄ βαθμού από τη Μεταπολίτευση μέχρι και σήμερα, ήταν και είναι η οικονομική αυτοτέλεια των Οργανισμών.

Η πολιτική των επιχορηγήσεων των Περιφερειών και των Δήμων δια μέσου του κρατικού προϋπολογισμού δημιούργησε τις σημερινές παθογένειες, δημιούργησε εξαρτήσεις και ένα πλέγμα πελατειακών σχέσεων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την κυβερνητική εξουσία με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Παράλληλα, η προβληματική διαχείριση των πόρων σε πολλές αυτοδιοικητικές μονάδες, τα υπέρογκα ελλείμματα και η αδυναμία ανταπόκρισης στις στοιχειώδεις λειτουργικές δαπάνες, σε συνδυασμό με τη λιτότητα που έχει επιβληθεί, βαθαίνει ακόμη περισσότερο την κρίση.

Επιβάλλεται, λοιπόν, ως πρώτη και άμεση προτεραιότητα από το θεσμικό πλαίσιο του «Καλλικράτη», η θεσμική θωράκιση της οικονομικής αυτοτέλειας και μέσα από την πλήρη εφαρμογή του άρθρου 259 του Ν. 3852/2010, που σημαίνει ότι οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ) αποδίδονται άμεσα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση (20% του φόρου εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων, 12% του ΦΠΑ και 50% του φόρου ακίνητης περιουσίας.

Παράλληλα, για κάθε μεταβιβαζόμενη αρμοδιότητα από το κεντρικό κράτος να μεταβιβάζεται άμεσα και απαρέγκλιτα το αντίστοιχο ανθρώπινο δυναμικό, οι ανάλογοι πόροι και υποδομές.

Η οικονομική αυτοτέλεια, λοιπόν, σε συνδυασμό με την αποκέντρωση των αρμοδιοτήτων και των ρόλων που θα εξασφαλίζει και την μεγαλύτερη προσβασιμότητα του πολίτη στις τοπικές υπηρεσίες, είναι οι βασικές συνιστώσες του «Καλλικράτη», ώστε να μην επαναληφθεί το φαινόμενο του «υδροκέφαλου κράτους» με όλες τις δυσλειτουργίες που επακολουθούν.

Επομένως, η αποκέντρωση από το κεντρικό κράτος προς την αιρετή Περιφέρεια με πιο «γενναία» και σταθερά βήματα, με ταυτόχρονη αποκέντρωση αρμοδιοτήτων από την Περιφέρεια προς τις Περιφερειακές Ενότητες, είναι η αναγκαία και ικανή συνθήκη για να λειτουργήσει το σύστημα, προς όφελος των τοπικών κοινωνιών αλλά και συνολικά της Περιφέρειας.

Η μεταφορά επομένως της βούλησης του λαού, μέσα από τους αιρετούς εκπροσώπους της Περιφέρειας, δεν μπορεί να βρίσκει οργανωτικά και γραφειοκρατικά εμπόδια. Η πολιτική βούληση πρέπει να μετασχηματίζεται σε συγκεκριμένη πράξη. Η συμμετοχή της κοινωνίας δια μέσου των κοινωνικών της εκφράσεων και φορέων, του διαλόγου και της διαβούλευσης να έχει αποτέλεσμα, να μην είναι μια απλή γνωμοδοτική διαδικασία, μια απλή άποψη.

Οι θεσμοί διαφάνειας και διαβούλευσης (Επιτροπή διαβούλευσης, Μητροπολιτικές Επιτροπές, Συμπαραστάτης του δημότη, Συμπαραστάτης του πολίτη, διαβαθμιδικοί σύνδεσμοι κ.λπ.) που έχουν προβλεφθεί στον «Καλλικράτη» χρειάζονται ενίσχυση, ώστε να λειτουργήσουν πραγματικά και ουσιαστικά.