ΓΕΓΟΝΟΤΑ - ΦΟΡΕΙΣ
|
«Ρεαλιστικό ψυχογράφημα που καταγράφει την προγονική παρακαταθήκη και τυγχάνει διάκρισης εύφημης μνείας», χαρακτήρισαν το βιβλίο οι ομιλητές
ΕΚΔΗΛΩΣΗ - ΠΡΟΤΥΠΟ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΡΑΒΕΥΜΕΝΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΗΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΩΤΙΣΣΑΣ κας ΛΙΝΑΣ ΜΠΕΝΟΥ «ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΓΙΑΓΙΑΣ»
Δυο ακόμη ιδιαιτερότητες -πέρα από το θαυμάσιο περιεχόμενό του- είχε η παρουσίαση του βιβλίου της Περιστεριώτισσας φιλολόγου –συγγραφέως και δημοσιογράφου κας Λίνας Μπένου με τίτλο «Το τραγούδι της γιαγιάς», που έλαβε χώρα στις 18.10.2015, στο Πολιτιστικό - Συνεδριακό Κέντρο του Δημαρχείου Περιστερίου:
Πρώτον, γέμισε ασφυκτικά την αίθουσα, γιατί σαν μυθιστόρημα που πραγματευόταν προσφυγικό ζήτημα, άγγιξε την ευαισθησία των σκαπανέων του Δήμου μας που έδωσαν «παρών», κατασυγκινήθηκαν και επιδοκίμασαν το συγγραφικό ταλέντο της συγγραφέως. Και,
Δεύτερον -κάτι που δύσκολα συναντάμε σε παρόμοιες εκδηλώσεις- η ζήτηση των βιβλίων ξεπέρασε τις προβλέψεις του εκδοτικού οίκου, που υπολείφθηκε αριθμητικά σε αντίτυπα. Έτσι περίπου το 25% των παρευρισκομένων, παρά την διάθεση και εμμονή του να το αποκτήσει, έφυγε χωρίς το βιβλίο της κας Μπένου.
Την εκδήλωση συντόνισε και χαιρέτησε η αντιδήμαρχος Πολιτισμού κα Μαίρη Τσιώτα- Μάρκου και την παρουσίαση επωμίσθηκαν οι κ.κ. Γιάννης Παρασκευόπουλος- δημοσιογράφος, συγγραφέας και ποιητής και η κα Μυρτώ Κλεάνθους- Τσαούση- ποιήτρια, συγγραφέας, κριτικός
λογοτεχνίας, τακτικό μέλος και π. γεν. γραμματέας της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών.
ΑΠΟ ΤΗ ΣΜΥΡΝΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ
Στο βιβλίο περιγράφεται το δραματικό οδοιπορικό μιας Μικρασιάτισσας, που επέζησε από τη φρίκη της καταστροφής της Σμύρνης, κατατρεγμένη ήρθε στην Ελλάδα, στεγάστηκε σε μια παράγκα στο Περιστέρι, όπου έζησε τα σκληρά χρόνια της προσφυγιάς και της κατοχής. Με εφόδιο την οικογενειακή κληρονομιά και με παρηγοριά ένα τραγούδι «Ο πληγωμένος του Εσκί Σεχίρ» μόνιμα στα χείλη της, οπλίζεται με απερίγραπτο σθένος και καταφέρνει να αντεπεξέλθει, να βιώσει την αντίσταση και την απελευθέρωση, να κάνει οικογένεια και εγγόνια. Και αφού διαγράφει μια τροχιά μέσα από δυστυχία, δοκιμασίες και αξιοθαύμαστη αντοχή, όπως εκατοντάδες πρόσφυγες στο Περιστέρι, έρχεται η ανατρεπτική και απρόσμενη κορύφωση, για να την αποζημιώσει η τύχη, χαρίζοντάς της μια εγγονή, ταλαντούχα στη συγγραφική βιογραφία και λογοτεχνία, που θα την περάσει στην αιωνιότητα, με τίτλο: «Το τραγούδι της γιαγιάς»!
*
Η ροή της εκδήλωσης ήταν απέριττη και καλοοργανωμένη, καθώς μεταξύ των ομιλιών των παρουσιαστών, παρεμβάλλονταν αποδόσεις τραγουδιών με αντικείμενό τους τις αλησμόνητες πατρίδες από το Αθηναϊκό Χορωδιακό Σύνολο (Athens Choir Ensemble) -υπό τη διεύθυνση του μαέστρου κ. Δημ. Καραβέλη- διαβάζονταν αποσπάσματα του βιβλίου από τις κ.κ. Νατάσα Γεραμάνη και Ιωάννα Θεοχάρη, ενώ για το περιεχόμενο του βιβλίου προδιέθεσε η προβολή ενός ιστορικού βίντεο με το χρονικό της φρίκης της Μικρασιατικής καταστροφής,σ που επιμελήθηκε ο καθηγητής μουσικής κ. Θάνος Μπένος.
ΟΠΟΙΟΣ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΕΙ ΘΑ ΤΟ ΛΑΤΡΕΨΕΙ
Ο κ. Γιάννης Παρασκευόπουλος είπε μεταξύ άλλων, ότι: «Το βιβλίο είναι μεν ιστορικό αλλά προσθέτει και τα συναισθήματα, τον πόνο, την ανθρωπιά, την αγανάκτηση, αλλά και την ελπίδα και την αισιοδοξία.
Η Λίνα Μπένου με μαεστρία πλέκει την αλήθεια με το μύθο αδιαχώριστα και συνθέτει ευφυώς στην αφήγησή της την πραγματικότητα με την φαντασία.
Η συγγραφέας διαθέτει όλα τα στοιχεία για να διαπρέψει στο χώρο της λογοτεχνίας: Άμεση επαφή με την αλήθεια, δημιουργική φαντασία, μαεστρία γραφής, ευφυΐα στη σύνθεση και κυρίως γλώσσα, μια γλώσσα 100% ελληνική: απλή, καθαρή και κατανοητή.
Ένα είναι βέβαιο, ότι το βιβλίο αυτό, όποιος το διαβάσει, θα το λατρέψει»!
ΤΥΓΧΑΝΕΙ ΔΙΑΚΡΙΣΗΣ ΕΥΦΗΜΗΣ ΜΝΕΙΑΣ…
Η κα Μυρτώ Κλεάνθους- Τσαούση γνωστοποίησε τα στοιχεία της εισήγησής της, σαν μέλος της κριτικής επιτροπής για το βιβλίο «Το τραγούδι της γιαγιάς», στον διεξαχθέντα διαγωνισμό λογοτεχνίας, αναφέροντας, μεταξύ άλλων, ότι: «Το βιβλίο αφορά γεγονότα, που διαδραματίζονται στο τραγικό χρονικό της Μικρασιατικής καταστροφής, την αποφράδα ημέρα του χαμού και τη φρίκη της Σμύρνης, το δύσβατο δρόμο των προσφύγων, τα συντρίμμια μια μικρής κοινωνίας επιζώντων των «κλεμμένων πατρίδων», που από λιμάνι σε λιμάνι, ριζώνει τελικά σε μια παραγκούπολη της Αθήνας: Το Περιστέρι.
Το βιβλίο είναι ένα ρεαλιστικό ψυχογράφημα, που φέρει το βαρύ φορτίο της Μικρασιατικής καταγωγής, που καταγράφει με ευδιάκριτο λυρικό ύφος την προγονική παρακαταθήκη και τυγχάνει διάκρισης εύφημης μνείας, με την ευχή και προσευχή για μια νέα λογοτεχνική κατάθεση από την πεζογράφο».
ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΙΣ ΟΤΙ ΤΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ ΕΧΕΙ ΤΑΛΕΝΤΟ
«Πιστεύω βαθύτατα, ότι θα μιλάγαμε για ένα άλλο Περιστέρι, αν δεν υπήρχαν οι Μικρασιάτες -και μετά οι Πόντιοι- που έχουν βαθιές ρίζες στην προσφυγιά και άφησαν το αποτύπωμά τους στην πόλη της καρδιάς μας», ανέφερε ο δήμαρχος κ. Ανδρέας Παχατουρίδης στη σύντομη παρέμβασή του και συνέχισε: «Το μυθιστόρημα της Λίνας Μπένου το έχουμε ζήσει. Το έζησαν οι παππούδες και οι γονείς μας που μπόλιασαν το Περιστέρι με τον πολιτισμό τους, την αγάπη, την συντροφικότητα, την αλληλεγγύη, την ανθρωπιά που πηγάζει από το DNA τους.
Λίνα Μπένου, πραγματικά καμαρώνω και σε συγχαίρω μέσα από την καρδιά μου. Πίστευα ανέκαθεν, ότι το Περιστέρι έχει ταλέντο και εσύ το επιβεβαιώνεις»…
*
Χαιρετισμούς με θερμά λόγια για τη συγγραφέα απηύθυναν, ο μαέστρος του Αθηναϊκού Χορωδιακού Συνόλου κ. Δημ. Καραβέλης και ο λογοτέχνης κ. Νίκος Αντωνίου.
Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΦΥΛΑΚΙΖΕΤΑΙ
Τέλος το λόγο πήρε η συγγραφέας κα Λίνα Μπένου, η οποία είπε μεταξύ άλλων: «Η ιδέα τού να ασχοληθώ με το θέμα της Μικρασιατικής καταστροφής δεν ήταν μόνο μια ιδέα, αλλά και μια εσωτερική ανάγκη. Λόγω Σμυρναίικης καταγωγής και μιας ιδιαίτερης ευαισθησίας με ό, τι έχει να κάνει με τις κλεμμένες και όχι τις χαμένες πατρίδες. Η ανάγκη αυτή άρχισε να γίνεται όλο και πιο επιτακτική, στο άκουσμα λέξεων όπως «συνωστισμός», από παραποιητές της Ιστορίας και ανθέλληνες, με τον καταιγισμό τούρκικων τηλεοπτικών σειρών και γενικότερα με την προσπάθεια κάποιων να αφήσουν τις μνήμες να ξεθωριάσουν και να αιχμαλωτίσουν την Ιστορία μέσα στο ίδιο της το χρονοντούλαπο. Όμως όχι! Η Ιστορία δε μπορεί και δεν πρέπει να φυλακίζεται. Σκοπός της είναι να προχωρεί στο δρόμο της αλήθειας και να μας διδάσκει.
Προς απογοήτευση εκείνων των ένθερμων υποστηρικτών της Ελληνοτουρκικής φιλίας, άνευ όρων, ακόμα και μονόπλευρα, καθώς οι γείτονές μας δεν έχουν παραδεχτεί καμία από τις γενοκτονίες που έχουν διαπράξει και συνεχίζουν τις προκλήσεις τους με παραβιάσεις μέσα στο Αιγαίο και πάνω από αυτό.
ΒΡΑΒΕΥΘΗΚΕ ΣΕ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ
Το «κλειδί», λοιπόν, που έβγαλε στο φως σκέψεις και συναισθήματα, ήταν ένας πανελλήνιος λογοτεχνικός διαγωνισμός που προκήρυξε το Κέντρο Μικρασιατικού πολιτισμού Ν. Ιωνίας, το 2012, για την επέτειο των 90 χρόνων από τη Μικρασιατική καταστροφή, όπου έστειλα χειρόγραφο και προς μεγάλη μου χαρά βραβεύτηκε.
Η μαγιά για τη συγγραφή του βιβλίου υπήρχε. Από τη μια μεριά είχα τις μαρτυρίες της γιαγιάς μου από τη Σμύρνη για βιώματα δικά της και φίλων της προσφύγων και από την άλλη ένα τραγούδι με τίτλο «Ο πληγωμένος του Εσκί Σεχίρ», το οποίο ήξερε από παιδί η γιαγιά μου και αργότερα το έμαθε κι εκείνη στα παιδιά της.
Έτσι, η πλοκή άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά μέσα στο μυαλό μου. Όμως, μου έλειπαν κι άλλα υλικά. Το ιστορικό πλαίσιο πάνω στο οποίο θα στηριζόμουν δεν είναι καθόλου απλό και κυρίως δεν επιδέχεται λάθη. Εκεί λοιπόν υπήρξαν άνθρωποι που με βοήθησαν με το να μου εμπιστευτούν τους θησαυρούς της βιβλιοθήκης τους και αυτό δεν το ξεχνώ.
Θέλω να ευχαριστήσω, αναφερόμενη πρώτα σε ένα μεγάλο απόντα, σ’ έναν άνθρωπο που έφυγε τόσο ξαφνικά και απροσδόκητα από κοντά μας και ο οποίος υπήρξε για χρόνια πρόεδρος της Ένωσης Μικρασιατών Περιστερίου, το Βασίλη Τζιβίσκο και επίσης τη σύζυγό του, την αξιαγάπητη Τζένη Τζιβίσκου. Για τον ίδιο λόγο θέλω να ευχαριστήσω θερμά μια πραγματική κυρία, την κα Καίτη Παπαχαραλάμπους, από τα Εκπαιδευτήρια Παπαχαραλάμπους, που μου παραχώρησε πολύτιμο υλικό με μεγάλη προθυμία, χωρίς στην ουσία να με γνωρίζει και αυτό δείχνει τη μεγαλοσύνη της.
ΕΙΧΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΜΟΥ ΤΟ ΖΩΝΤΑΝΟ ΚΟΜΜΑΤΙ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Θυμάμαι τη γιαγιά μου να μας αφηγείται ιστορίες από τη Σμύρνη. Τότε όμως ήμουν πολύ μικρή και όπως ξέρετε τα παιδιά έχουν άλλες προσλαμβάνουσες και ενδιαφέροντα. Δεν είχα αντιληφθεί λοιπόν το μέγεθος που βρισκόταν απέναντί μου, το ζωντανό κομμάτι της Ιστορίας που είχα μπροστά μου. Με τη βοήθεια λοιπόν και του μπαμπά μου που ήξερε την πορεία ζωής της και με αποκόμματα εφημερίδων, στις οποίες η ίδια είχε παραχωρήσει συνεντεύξεις, συνέλλεξα τα απαραίτητα στοιχεία.
Τι πιο έγκυρο από μαρτυρίες ανθρώπων που ήξεραν καλύτερα από τον καθένα και ένιωσαν στο πετσί τους το τι πραγματικά συνέβη σ’ εκείνη την προκυμαία, σ’ εκείνο το λιμάνι, που από καμάρι της Σμύρνης κατέληξε σε λιμάνι της ντροπής.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της συγγραφής, η συναισθηματική φόρτιση ήταν μεγάλη, σε σημείο που πολλές φορές αναγκαζόμουν να σταματήσω και χρειαζόμουν χρόνο να συνέλθω για να μπορέσω να συνεχίσω. Με τα βιώματα της γιαγιάς να περνούν στην ηρωίδα, ήταν σα να την έβλεπα μπροστά μου, να τα ζει και γινόμουν κοινωνός του πόνου της. Όμως, αν και η διαδικασία αυτή ήταν ψυχοφθόρα, παράλληλα ήταν και πολύ λυτρωτική και ένιωθα κάθε φορά ότι έφτανα στην κάθαρση. Ήταν κάτι σαν ηθικό χρέος προς εκείνη, που ήταν μια πραγματική ηρωίδα, η δική μου ηρωίδα και ένας φόρος τιμής προς όλους τους πρόσφυγες του επάρατου ’22, που υπέφεραν τόσα πολλά και όμως κατάφεραν να επιβιώσουν και μάλιστα να καταξιωθούν, ακόμα και να μεγαλουργήσουν.
ΑΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΙΣΤΟΥΜΕ ΑΠΟ ΤΟ ΣΘΕΝΟΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΤΟΥΣ
Παραπονιόμαστε για τους δύσκολους καιρούς που διανύουμε. Που όντως είναι δύσκολοι. Σε καμία περίπτωση όμως δε συγκρίνονται με την εποχή εκείνη και τη ζωή των προσφύγων. Ας παραδειγματιστούμε λοιπόν από το σθένος ψυχής τους και την τιτάνια προσπάθεια που κατέβαλαν.
Και ύστερα ξεκίνησε η δύσκολη περίοδος αναζήτησης εκδοτικής στέγης. Διαδικασία χρονοβόρα και απογοητευτική, καθώς οι εκδοτικοί οίκοι δεν επενδύουν σε πρωτοεμφανιζόμενους συγγραφείς και μάλιστα εν καιρώ μεγάλης οικονομικής κρίσης. Χάρη στην οικογένειά μου που με παρότρυνε να συνεχίσω τις προσπάθειες, μάλιστα η μικρή μου η Μαρίλια παρακαλούσε στην προσευχή της να εκδοθεί το βιβλίο, ήρθα σε επαφή με τον εκδοτικό οίκο «Όστρια», ο οποίος με εμπιστεύτηκε και έτσι το όνειρό μου έγινε πραγματικότητα.
Κλείνοντας, θέλω να προσθέσω ότι όλα τα βιβλία έχουν κάτι να πουν. Υπάρχουν και βιβλία πιο ομιλητικά. Ελπίζω και εύχομαι «Το τραγούδι της γιαγιάς» να ανήκει σ’ αυτή την κατηγορία και να μιλήσει κατευθείαν στην καρδιά σας. Σας ευχαριστώ θερμά»!
Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο δημοτ. σύμβουλος κ. Σ. Ζορπίδης, ο π. δημοτ. σύμβουλος κ. Σ. Αβραμίδης, ο σχολάρχης κ. Θ. Παπαχαραλάμπους, μέλη της Μικρασιατικής Ένωσης, με επικεφαλής το δημιουργό της, κ. Δημ. Τικόπουλο, μέλη άλλων φορέων και πλήθος πολιτών.
Δημ. Λυμπερόπουλος
