ΒΑΣΙΛΗΣ ΣΑΚΚΑΣ: Ο ΕΟΠΥΥ ΜΕΘΟΔΕΥΕΙ ΤΗ ΔΙΑΚΟΠΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Καλή χρονιά και χρόνια πολλά σε όλους μας και δύναμη να αντέχουμε…

Με την επιστολή αυτή θέλω να σας ενημερώσω για την προσπάθεια του ΕΟΠΥΥ να διακόψει τις παροχές Ειδικής Αγωγής και να μετακυλήσει, μέρος τουλάχιστον από τις σχετικές δαπάνες στους εργαζόμενους και επιχειρούντες στο χώρο της Ειδικής Αγωγής και βέβαια στους γονείς και τους μαθητές.

Ο ΕΟΠΥΥ με αιφνιδιαστική ανακοίνωση στις 23-12-2016 προχώρησε σε αλλαγή του υπάρχοντος καθεστώτος, δίνοντας προσχηματική περίοδο διαβούλευσης ως τις 27-12-2016. Με το ισχύον καθεστώς οι γονείς αποζημιώνονταν εξ’ ολοκλήρου από τον ΕΟΠΥΥ για τη δαπάνη που είχαν καταβάλει στους θεραπευτές, μέχρι ένα συγκεκριμένο ποσό. Με απόφασή του ο ΕΟΠΥΥ διακόπτει από 16-1-2017 (ή πιθανόν 31-01-2016) την κατάθεση και πληρωμή αποδείξεων για θεραπείες που θα γίνουν μετά από αυτή την ημερομηνία με το ισχύον σύστημα και προτείνει αόριστη διαδικασία υπογραφής συμβάσεων. Δεν ορίζονται βασικά ζητήματα, όπως αριθμός θεραπειών που δικαιούται κάθε παιδί, αριθμός θεραπειών που δικαιούται κάθε θεραπευτής ή Μονάδα Ειδικής Αγωγής, τρόπος έγκρισης κ.λπ. και χωρίς αλλαγή στις τιμές συνεδριών, που σύμφωνα με την ισχύουσα τιμολόγηση είναι 15 ευρώ για τις Παιδοψυχιατρικές Παρεμβάσεις και τις Λογοθεραπείες, 1,23 ευρώ για τις Εργοθεραπείες και την Ειδική Διαπαιδαγώγηση και 2,26 ευρώ για την Ψυχολογική Παρέμβαση.

Ο ΕΟΠΥΥ ζητάει να υπογράψουμε σύμβαση, χωρίς να ξέρουμε αν θα πληρωθούμε, τι ποσόν θα πάρουμε τελικά και αν θα μπορούμε να καλύψουμε τα έξοδά μας, τα οποία θα έχουν γίνει, χωρίς να ξέρουμε αν δικαιολογούνται τελικά.

Για να συνεχίσουν να καλύπτονται οι γονείς και οι μαθητές μας, ο ΕΟΠΥΥ μάς υποχρεώνει να υπογράψουμε άμεσα σύμβαση, η οποία παρουσιάζει σοβαρότατα προβλήματα και ελλείψεις, έχει ελλιπή νομική τεκμηρίωση, βρίθει ανακριβειών και ελλείψεων ως προς τις υπηρεσίες, τους επαγγελματικούς κλάδους, το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο κ.λπ. και μεροληπτεί μονομερώς και υπερβολικά υπέρ του ΕΟΠΥΥ.

Ο ΕΟΠΥΥ μπορεί μονομερώς, με απόφασή του, να αλλάζει όποτε θέλει τους όρους της σύμβασης, μπορεί να ορίζει νέες τιμές, να αλλάζει το χρόνο πληρωμής, να αποφασίζει για τον αριθμό και τη διάρκεια των συνεδριών και γενικά τις υποχρεώσεις μας, μπορεί να επιβάλλει και να αλλάζει ό,τι θελήσει, χωρίς τη δική μας συναίνεση.

Αυτή δεν είναι σύμβαση δύο συμβαλλομένων…

Δεν γνωρίζουμε το όριο της δαπάνης για την Ειδική Αγωγή, το οποίο θα προσδιορίζεται ανά 3-6 μήνες με απόφαση του Υπουργού Υγείας, σε συνάρτηση με τις άλλες υποκατηγορίες, δηλαδή η Ειδική Αγωγή θα «ανταγωνίζεται» τη δαπάνη για τα νοσήλια και τις διαγνωστικές εξετάσεις. Στις ήδη χαμηλές ονομαστικές αμοιβές, πέρα από τη φορολογία, υπάρχουν δύο κόφτες, που αντιστοιχούν σε αυτόματη μείωση της δαπάνης Ειδικής Αγωγής για τον ΕΟΠΥΥ και ανάλογη μείωση της προβλεπόμενης αμοιβής για εμάς.

Ο ένας κόφτης (rebate) είναι γνωστός προκαταβολικά και ανεβαίνει ποσοστιαία, όσο ανεβαίνει ο τζίρος, μειώνοντας σημαντικά την αρχική ονομαστική μας αμοιβή. Ο άλλος κόφτης (claw back) αφορά στην αυτόματη μετακύλιση του ελλείμματος του ΕΟΠΥΥ στους παρόχους. Είναι άγνωστος αρχικά και μπαίνει κατά βούληση του ΕΟΠΥΥ στο τέλος κάθε τριμήνου. Αυξάνει ανάλογα με την υπέρβαση των δαπανών σε όλη την ομάδα, δηλαδή σε νοσοκομεία, φάρμακα, βιταμίνες, γυαλιά κι εμάς, δηλαδή στην ειδική αγωγή. Ο claw back καλύπτει τον ΕΟΠΥΥ για υπέρβαση στις δαπάνες του, αλλά αφήνει εμάς πάλι εκτεθειμένους να πληρώσουμε την άγνωστη υπέρβαση εκ των υστέρων, να έχουμε φορολογηθεί γι’ αυτήν και να περιμένουμε επιστροφή ή συμψηφισμό. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα και στο άρθρο 34 του Ν 4447 /23/12/16 όπου αναφέρεται ότι:...»το συνολικό ύψος της δαπάνης του ΕΟΠΥΥ για αγορά υπηρεσιών υγείας θα ανταγωνίζεται “υγιώς” κάθε τρίμηνο τις δαπάνες άλλων υποκατηγοριών, όπως οι νοσηλείες, διαγνωστικές εξετάσεις, φυσικοθεραπεία κ.λπ.

Σε περίπτωση που η πραγματικά απαιτούμενη δαπάνη ξεπερνά την προβλεπόμενη, το (άγνωστο) ποσό που λείπει θα αφαιρείται από τις αμοιβές των παρόχων υπηρεσιών… δηλαδή πάλι από εμάς, ανεξάρτητα από τις θεραπείες που έγιναν και την αμοιβή που πραγματικά αντιστοιχεί και περιμένουμε να πάρουμε γι’ αυτές.

Η λειτουργία των Κέντρων Ειδικής Αγωγής και η επιβίωση των θεραπευτών επί τετράμηνο τουλάχιστον, με μηδενικά έσοδα είναι δύσκολη και οι ανελαστικές δαπάνες λειτουργίας, καθαριότητας, μισθοδοσίας, ασφαλιστικών εισφορών, φορολογίας κ.λπ. δεν μπορούν να καλυφθούν, αν δεν υπάρξει πραγματική μεταβατική περίοδος, σταδιακή αλλαγή και πρόβλεψη στοιχειώδους υποστήριξης για το μεσοδιάστημα.

Αποτέλεσμα τη αιφνίδιας αλλαγής θα είναι η διακοπή λειτουργίας πολλών Κέντρων, με πολλούς θεραπευτές σε αδιέξοδο και υποβάθμιση της Ειδικής Αγωγής.

Στο κείμενο της σύμβασης γίνεται αναφορά σε «απαραίτητο υλικοτεχνικό εξοπλισμό», «άδεια λειτουργίας» και αντίστοιχων όρων, παρόλο που για τα Κέντρα Ειδικής Αγωγής αδειοδότηση δεν υπήρξε ποτέ και όχι με δική μας ευθύνη. Δεν υπήρξε ποτέ σχετικό νομικό πλαίσιο και διαδικασία, δεν υπάρχουν σχετικές ρυθμίσεις, διατάξεις και οδηγίες. Είναι ανάγκη μέσα από διαλογική διαδικασία να καταλήξουμε σε αναγκαίες ελάχιστες προϋποθέσεις λειτουργίας Κέντρων Ειδικής Αγωγής και να δοθεί επαρκής χρόνος προσαρμογής σε αυτές, που πιθανόν να έχει και σημαντικό οικονομικό κόστος.

Από τη συγκεκριμένη διαδικασία εξαιρούνται σκανδαλωδώς οι Ειδικοί Παιδαγωγοί, που αποτελούν σημαντικό, αναγκαίο και απαραίτητο συμπλήρωμα στην παρέμβαση. Εκτός από τη Δυσλεξία και άλλες μαθησιακές δυσκολίες, οι Ειδικοί Παιδαγωγοί αντιμετωπίζουν δυσκολίες παιδιών με αυτισμό, νοητική καθυστέρηση και άλλα προβλήματα, εφαρμόζουν πρωτοποριακές και σύγχρονες μεθόδους και η συμμετοχή τους στην παρέμβαση είναι συνεργατική, συμπληρωματική και ισότιμη με τις λοιπές ειδικότητες, δηλαδή των λογοθεραπευτών, των εργοθεραπευτών και των ψυχολόγων. Οι Ειδικοί Παιδαγωγοί έχουν καθιερωθεί στο χώρο της Ειδικής Αγωγής από την ίδρυσή του, έχουν στηρίξει ειδικά σχολεία και δομές ειδικής αγωγής, έχουν επαρκείς πανεπιστημιακές και μεταπτυχιακές σπουδές και είναι αδικαιολόγητη, άδικη και μεροληπτική η μη συμπερίληψή τους στη σχετική διαδικασία του ΕΟΠΥΥ.

Υπάρχει συνολική και συλλογική άρνηση των θεραπευτών να υπογράψουμε τις συμβάσεις με τη μορφή που ζητάει ο ΕΟΠΥΥ και ζητάμε να ξεκαθαριστούν πράγματα, να καθοριστούν τιμές και αριθμός συνεδριών, τι θα πληρωνόμαστε και τι περικόπτεται, τι καλύπτεται ως δαπάνη και τι εξαιρείται κ.λπ. για να δεσμευτούμε. Μέχρι να διευκρινιστούν σημαντικά θέματα, δεν μπορούμε να υπογράψουμε λευκή, ουσιαστικά, σύμβαση. Η διαδικασία πρέπει να γίνει σωστά και με ξεκάθαρους όρους, για να είναι καλό για όλους μας. Έτσι όπως προωθείται γίνεται μόνο για να περικοπούν οι δαπάνες του ΕΟΠΥΥ και η τυχόν υπογραφή της σύμβασης, με αυτή τουλάχιστον τη μορφή, υποβαθμίζει τις παρεχόμενες υπηρεσίες, περικόπτει τις παροχές σε ευπαθείς ομάδες και μας οδηγεί όχι απλώς σε οικονομικό αδιέξοδο, αλλά και σε ανεξέλεγκτα χρέη.

Ως επαγγελματίες που σεβόμαστε στοιχειωδώς την επιστήμη, το επάγγελμά μας και τους γονείς και μαθητές που μας εμπιστεύονται, δεν είναι δυνατόν να προχωρήσουμε σε σύναψη συμβάσεων με αυτά τα δεδομένα. Οι ασφαλισμένοι του ΕΟΠΥΥ- χρήστες των υπηρεσιών Ειδικής Αγωγής ( γονείς και παιδιά) κινδυνεύουν να βρεθούν χωρίς κάλυψη της δαπάνης για τις υπηρεσίες αυτές, χωρίς να έχουμε καμιά ευθύνη. Επιχειρείται οριζόντια περικοπή της δαπάνης για την Ειδική Αγωγή και επιδιώκουμε να αρχίσει μια ουσιαστική διαπραγμάτευση και να οριστούν ξεκάθαρες διαδικασίες.

Κατανοούμε τις δυσκολίες της παρούσας κατάστασης, θέλουμε να συμβάλλουμε στη βελτίωση του πλαισίου παροχής υπηρεσιών Ειδικής Αγωγής, θέλουμε σύμβαση, αλλά με σαφείς όρους και διαδικασίες.

Γίνεται λάθος υπολογισμός της δαπάνης της Ειδικής Αγωγής, με μικροσκοπικό βλέμμα, ενώ τα οφέλη της παρέμβασης, μακροσκοπικά, είναι τεράστια για το κοινωνικό σύνολο και σε οικονομικό επίπεδο. Με την παρέμβασή μας προλαμβάνονται και αντιμετωπίζονται σημαντικά προβλήματα, που αν παραμείνουν χωρίς αντιμετώπιση οδηγούν σε χρόνιες και προβληματικές καταστάσεις. Η πρώιμη αντιμετώπιση προβλημάτων εμποδίζει την εμφάνιση δευτερογενών αρνητικών επιπτώσεων, παραβατικών συμπεριφορών, σχολικής διαρροής και αποτυχίας, ψυχοκινητικών και ψυχοσυναισθηματικών δυσκολιών και άλλων προβλημάτων. Ακόμα και παιδιά με πολύ σοβαρές δυσκολίες και προβλήματα μέσα από την παρέμβαση μπορεί να γίνουν λειτουργικά, ανεξάρτητα και αυτοεξυπηρετούμενα, να μη χρειάζονται διαρκή υποστήριξη και εποπτεία και να μην επιβαρύνουν υπερβολικά το περιβάλλον τους.

Κατανοούμε τις δυσκολίες, τις ανάγκες και τα προβλήματα που υπάρχουν στη χώρα μας και στους γονείς και μαθητές μας. Από τη μεριά μας θα κάνουμε το καλύτερο δυνατό για να έχουν τα παιδιά μας την υποστήριξη που χρειάζονται και τους αξίζει. Θα είμαστε δίπλα στους γονείς και τους μαθητές μας σε ό,τι χρειάζονται και είμαστε σίγουροι ότι έχουμε την υποστήριξή τους, στην προσπάθειά μας να γίνουν καλύτερες οι υπηρεσίες Ειδικής Αγωγής. Κάθε παιδί, με μικρές ή μεγάλες δυσκολίες, έχει δικαίωμα να βρίσκει σωστή υποστήριξη και αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων του.  

Δρ. Βασίλης Σακκάς

Επιστημονικός Διευθυντής “Εξελίσσειν”

7-01-2017